Wielkanoc
Kiedy, zmęczeni zimą, z coraz większym utęsknieniem wyglądamy wiosny, w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni księżyca nadchodzi Wielkanoc. Jest to najstarsze, najważniejsze i najbardziej radosne święto, obchodzone przez wszystkie wyznania chrześcijańskie. Wielkanoc, zwana też Paschą ma upamiętniać zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa.
Czas jej obchodów ustalono w 325 roku. Najwcześniej przypada 22 marca, najpóźniej 25 kwietnia. Bogate i różnorodne są tradycje, którymi obrosła Wielkanoc przez wieki. Łączą w sobie elementy religijne z obyczajowością ludową. I tak na przykład czterdziestodniowy post, a szczególnie obchody Wielkiego Tygodnia, poprzedzającego Wielkanoc - to tradycja kościelna, ale już "topienie Judasza" w Wielką Środę, "wielkie kołatanie" w Wielki Piątek, czy też "topienie żuru" i "wieszanie śledzia" w Wielką Sobotę - to z całą pewnością obyczaje ludowe, ściśle związane z poszczególnymi regionami kraju. Poza wymową religijną ma bowiem Wielkanoc jeszcze drugie zadanie. Jest świętem budzącej się do życia przyrody, zapowiedzią wiosny, pracy w polu i dobrych plonów. Wielkanoc to także wywodzący się z tradycji słowiańskiej hołd, składany życiu, witalności i płodności. Pewnie dlatego jest Wielkanoc najradośniejszym świętem w roku, a jej symbole kojarzą się z rozpoczynaniem nowego życia.
Niedziela Palmowa
Wielki Tydzień, poprzedzający Wielkanoc, rozpoczyna Niedziela Palmowa, zwana też Kwietną lub Wierzbną. Niedziela Palmowa upamiętniać ma wjazd Chrystusa do Jerozolimy i zgodnie z tradycją katolicką, w tym dniu wierni przynoszą do kościoła palemki - symbol odradzającego się życia, aby przez ich poświęcenie zapewnić sobie pomyślność w całym roku. W Polsce Niedziela Palmowa obchodzona jest od czasów średniowiecznych. Wtedy rozpoczynała tydzień ścisłego postu i umartwiania się na pamiątkę cierpień Zbawiciela, dziś jest wstępem do duchowego oczyszczenia, wyciszenia i przygotowania własnej duszy do święta Zmartwychwstania.
Niedziela Palmowa czczona była przez wieki "procesją z Jezuskiem Palmowym", którego figurkę przeprowadzano na osiołku na czele procesji. Z tradycji ludowych natomiast przejęła Niedziela Palmowa zwyczaj wykonywania barwnych i skomplikowanych palm wielkanocnych. Najpiękniejsze z nich powstają na Kurpiach i w Małopolsce, gdzie w Lipnicy Murowanej odbywa się coroczny konkurs na najdłuższą i najpiękniejszą palmę wielkanocną. Mistrzowskie eksponaty osiągają długość kilkunastu metrów, a podstawą oceny jest fakt, że muszą stać samodzielnie i nie zawierać w konstrukcji żadnych metalowych elementów.
Lany Poniedziałek Wielkanocny
Drugiego dnia Świąt Wielkiej Nocy tradycyjnie świętujemy "Lany Poniedziałek Wielkanocny". To stara tradycja, łącząca elementy wiary z motywami ludowymi. Lany Poniedziałek Wielkanocny, zwany w zależności od regionu "śmigusem - dyngusem", "polewanym poniedziałkiem" lub "oblewanym poniedziałkiem" to stary zwyczaj wzajemnego oblewania się wodą i bicia palemkami po nogach, co miało zapewnić zdrowie i symbolizowało oczyszczenie się z brudu duchowego na powitanie Zbawiciela.
Śmigus to właśnie to bicie palemkami. Dyngus - oznaczał - zachowany jeszcze na wsiach - zwyczaj "wykupienia się" z lania wodą i bicia za cenę kraszanek i pisanek, łączony jest także ze zwyczajem składania sobie wzajemnych wizyt w okresie wielkanocnym. Lany Poniedziałek Wielkanocny dzisiaj obchodzony jest różnie, w zależności od regionu. Na Mazowszu wierzy się, że im mocniej panna będzie polana, tym prędzej dobrego kawalera znajdzie. W okolicach Cieszyna smaganie witkami symbolizuje wycieranie się, suszenie po oblaniu wodą. Na południu Polski gospodarze w Lany Poniedziałek Wielkanocny obchodzą swoje gospodarstwa i pola, kropiąc je wodą święconą, co ma zapewnić urodzaj i chronić dobytek przed pożarem i gradobiciem. Wszędzie jednak Lany Poniedziałek Wielkanocny jest świętem zabawy i radości, budzącego się życia i nadchodzącej wiosny.
Do poczytania
Co to jest dziennikarstwo obywatelskie w internecie?
Dlaczego ludzie dostarczają informacje na strony www?
Czy wolimy profesjonalne newsy czy też informacje dostarczone przez internautów?
Najpopularniejsze portale i strony www dziennikarstwa obywatelskiego |